Üniversiteli Polisler-Makale

POLİS MESLEK EĞİTİM MERKEZİ (POMEM-2012)

üniversiteli polislerEğitimiyle Gelişen Emniyet Teşkilatı / 2005 yılından itibaren yapılan yasal düzenleme ile 4 yıllık üniversite mezunu gençlerin polis teşkilatına katılmaları sağlandı. Bu uygulama ilk olmakla birlikte 1986 yılından 1992 yılına kadar da 4 yıllık üniversite mezunlarına polis olma imkânı tanınmıştı.

 

Ancak polis teşkilatının, 1986 yılında üniversite mezunlarını tercih sebebi amir sınıfında ki kadro/personel eksikliğini gidermek içindi. Şimdiki tercih sebebi ise; polis memuru ihtiyacını karşılamaktır. Bu yeni uygulama çoğu POMEM’li(Polis Meslek Eğitim Merkezi) arkadaşlar ile bazı meslektaşlarımıza ters gelmektedir. Bu uygulamayı, POMEM’liler kendilerine haksızlık olarak görmektedirler. Ortada gariplik olmadığı gibi haksızlıkta yoktur. Uygulama, ülkemizin eğitim seviyesinin yükseldiğinin ve emniyet teşkilatının kendini geliştirdiğinin bir göstergesidir. Nitekim cumhuriyetin ilk yıllarında okuryazar olmayanlar, okuryazar olanlar, ilkokul mezunları, 1986 yılına kadar ortaokul mezunları, 2001yılına kadar lise mezunları polis memuru olabiliyordu. 2001 yılındaki PMYO(Polis Meslek Yüksek Okulu) uygulaması ile polis adayları, mesleğe 2 yıllık üniversite/ön lisans mezunu olarak başladılar. Şu an Açık Öğretim Fakültesine 3. sınıftan devam edip 4 yıllık üniversite/lisansın tamamlamaktadırlar. Eğitim düzeyi olarak POMEM ile PMYO mezunlar arasında bir fark kalmamaktadır. PMYO’yu tercih eden öğrencilerin önemli bir kısmı da 4 yıllık üniversiteleri kazanmış olmalarına rağmen PMYO’ları tercih etmişlerdir. 4 yıllık üniversite kazanan ama PMYO sınavında başarılı olamayan birçok kişi var. Teşkilatımızda POMEM öncede ve şu anda 4 yıllık üniversite okuyan/bitirmiş binlerce polis memuru arkadaşımız var.


Geç Kalınmış Bir Uygulama

Teşkilatımız açısından POMEM uygulaması, geç kalınmış bir uygulamadır. Birçok devlet kurumları bizden daha erken davranarak, üniversite mezunlarıyla memur kadrolarını(insan kaynaklarını) çoktan güçlendirdi. Örneğin; Adalet Bakanlığının, 1979 tarihinde “Adalet Yüksek Meslek Yüksek Okullarını” açması, bizim PMYO ve POMEM den çok daha erkendir. Sağlık Bakanlığı, “Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarını” 1988’li yıllarda açmıştır. Türk Silahlı Kuvvetleri; 2002 de subay, ast subay ihtiyacı için üniversite mezunlarından sözleşmeli personel temin etmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı; öğretmen ihtiyacını 70’li yıllarda ortaokul-lise mezunlarından tercih ederken; şimdi eğitim fakültesi mezunu olmayanlardan yüksek lisans mezuniyet şartı aramaktadır. Günümüzde Ulaştırma Bakanlığı posta dağıtıcı ve belediyeler inzibat için ön lisans mezunlarını tercih etmektedir. Polislik yukarıdaki hiçbir meslekten daha basit ve önemsiz bir meslek değildir. Tam tersine güvenlik bilimleri her geçen gün sosyal bilimlerin en hızlı gelişen bilim dallarındandır. Üniversite mezunlarının polis memuru olmaları ülke, kurum ve bireysel gelişim açısından olması gereken bir süreçtir. Hatta geç kalınmıştır.

Üniversitelerin tek amacı, meslek edindirmek değildir, bireye düşünmeyi ve yaşamayı öğrenmesine yardımcı olmaktır. Üniversitelerin farklı bölümlerini bitiren gençlerin bitirdiği bölümde(biyoloji, kimya, sosyoloji, psikoloji, hukuk, iletişim, eğitim, ziraat, kamu yönetimi, maliye, işletme vb.) iş bulmaları çağdaş batı dünyasında da zorunlu değildir. Batının çağdaş üniversitelerinde 1. ve 2. sınıflarda düşünmeyi ve yaşamayı kolaylaştıran genel kültür diyeceğimiz sosyoloji, psikoloji, felsefe, edebiyat, tarih, iletişim, hukuk, yönetim, işletme ve ekonomi gibi çoğu dersler bölümlerde seçmeli ve zorunlu ders olarak okutulmakladır. Bu konu ile ilgili olarak Bahçeşehir Üniversite”sinden yazar Prof. Eser KARAKAŞ, hukuk dâhil fakültelerin 1. ve 2. sınıflarda alanla ve bölümle ilgili derslerin konulması yerine, genel olarak sosyal ve fen bilimleri anlamaya ve yorumlamaya yönelik derslerin konulmasını, 3. ve 4 sınıflarda bölüm/alan derslerine geçilmesini savunmaktadır. Ayrıca yukarıdaki bölümlerinin çoğu polis bilimleri ve polislik mesleği ile doğrudan veya azıda dolaylı olarak ilgilidir.


POMEM’lilerin İstihdamı ve FYO

‘Devletin polise ihtiyacı var isteyen gelsin kimseyi zorlamıyorlar’ diye bir yaklaşım yanlıştır. Polis açığı lise mezunları ile de kapatılabilinir. POMEM deki polis adaylarına meslekte ‘istenilen yerde değil, ihtiyaç duyulan yerde çalıştırılır’ bilincini işlemek gerekir. Bu arkadaşlar ihtisaslarına/özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Elimizde hazır kimya mezunu varken FYO(Fakülte Yüksek Okulu) kontenjanına kimya bölümü eklemek ya da kimya mezunu sivil memur almak hem para, hem de insan kaynağı israfıdır ve bu kişilere haksızlıktır. Kimya ve biyoloji bölümü mezunlarına kriminal polis laboratuvarları ve olay yeri inceleme şubelerinde görevlendirmelerde öncelik verilmelidir. Önceden branş ve uzmanlık için aylarca verilen hizmet içi eğitim, şimdi ilgili bölüm mezunlarına birkaç haftada verilebilir. Hem teşkilat için hem de bu kişiler için faydalı olacaktır. Ancak kriminal laboratuvarları, olay yeri inceleme şubelerinin kontenjanı belli sayıdadır. Bu kadrolar dolunca kalanlar diğer birimlerde istihdam edilecektir. Ayrıca her birim ve özellikle geçlerin çalıştığı çevik kuvvet kesinlikle küçümsenmemelidir. Çünkü o öyle önemli bir birimdir ki görevinde başarılı olamaz ise hükümetler istifa edebilir. Toplumsal olaylara müdahalede başarısız olunduğunda, yakın tarihte Yunanistan ve Fransa, biraz ileri gidildiğinde de ülkemizde ne tür büyük sosyal, ekonomik ve psikolojik, olayların olduğu unutulmamalıdır. Meydana gelecek yanlış uygulamalar, ülkenin başına sıkıntılar getirir. Her birim kendi çapında önemlidir ve hiç bir birim diğerinden daha küçük görülemez.

Emniyet Genel Müdürlüğü ihtiyaç duyduğu uzmanlık alanlarında nitelikli personel yetiştirmek amacıyla Ankara'da bulunan devlet üniversitelerindeki fakülte ve dört yıllık yüksekokullarından öğrenci alıp burslu olarak Polis Akademisi bünyesinde okutmaktadır. Buna da FYO denmektedir. Bu şekilde bir uygulama 2005 yılındaki POMEM”’erin açılışına kadar gerekli idi. Ancak ihtiyaç duyulan uzmanlık alanlarında nitelikli personel hazır olarak gelmektedir. FYO’ların kuruluş amacı ortadan kalmıştır ve kaldırılmalıdır. Örneğin aynı üniversitenin aynı bölümünü bitiren birisi(referanslı) FYO mezunu komiser yardımcı olarak göreve başlarken, diğeri(referansız) POMEM mezunu polis memuru olarak göreve başlayabilmektedir.


POMEM Eğitimi Nasıl Olmalıdır?

Polislik mesleği içinde eğitim süresi uzun olmalı ya da üniversite mezunlarının mesleki eğitimi en az 1 yıl çoğu uygulamalı ve staj ağırlıklı olmalıdır. Bazı ülkelerde farklı olmakla birlikte AB ve ABD”de(eyaletlerde faklılık var) üniversite mezunları mesleki eğitime tabi tutulmaktadırlar. Eğitim süresi AB ülkelerinde ve ABD’nin bazı eyaletlerinde farklılık göstermektedir. En büyük farkı, 2–3 aylık teorik eğitimden sonra 2–3 ay uygulamalı ve stajyerlik şeklinde olmaktadır. Teorik yerler POMEM olmalı, sınıf mevcutları 15 kişiyi geçmemeli ve eğitim “öğrenen merkezli” olmalıdır. POMEM”lerin genel mevcudu 400’ü geçmemeli ve POMEM’ler kışla gibi düşünülmemelidir. Genel mevcudu 1000”in sınıf mevcudu da 30 ile 70 arsında olan POMEM’ler var. POMEM”lerin eğitim kadrosu uzman ve pedagojik formasyonu olan gönüllü kişilerden seçilmeli ve rütbe ayrımı(Polis memurundan 1.sınıf emniyet müdürüne kadar) gözetilmemelidir. Uygulama ve stajyerlik ise kadrolarda olmalıdır ve bir eğitici polis memuru/amiri en fazla 3 polis adayından sorumlu olmalı. Karakol, asayiş, çevik, KOM, TEM, güvenlik, trafik ve ekiplerde, bilgili, tecrübeli, güvenilir memur/amir seçilmeli ve eğitimden geçirilmelidir. Bu memurun/amirin kendi işlerinin içinde olmakla birlikte asıl işi polis adaylarını eğitmek olmalıdır. Uygulamalı eğitimin çoğu karakol, asayiş ve ekiplerde, diğer birime/şubelerde ise az olmalıdır. Polis adaylarının yeterli olup olmadığın ölçmek için değerlendirme yapılmalı ve geçerli not verilmelidir. Bu süreç en az 2 kez devam etmelidir. Uygulamalı(kadro) ve teorik(POMEM) notların ortalaması ile mezun olunmalıdır. POMEM’lerdeki ve kadrolardaki eğitimciler devamlı iletişim halinde olmalıdırlar.

POMEM”lilerin Avantajları

Eğitim Durumları: Genel olarak kendilerini iyi yetiştiren, okuma alışkanlıkları bulunan bireylerdir. Aralarında yüksek lisans yapmış, 5 yıllık yüksek okul mezunu ve yüksek lisansa devam eden var. Eğitim durumlarının mesleğimize katkısı olacaktır. Teşkilat olarak ihtiyaç duyduğumuz birçok alanda(kamu yönetimi, işletme, sosyoloji, mühendislik, elektrik-elektronik, işletme, kimya, biyoloji, dış ilişkiler, hukuk, öğretmenlik) İhtisas sahibiler.

Psiko-Sosyal Durumları: Ortalama 25 yaşlarında, ergenlik dönemleri bitmiş, genç yetişkin olgunlaşma döneminde olan bireylerdir. Yarısına yakını askerliğini yapmış, belli bir kimlik kazanmışlar, üniversiteyi zor şartlarda bitirmiş, hayatın çemberinden geçmişler. Girişimci ruha sahip, sosyal yönleri iyi, farklı toplum kesimlerle çok rahat ilişki kurabilen bireylerdir. Halka daha toleranslı, meslek büyüğüne saygılı davranırlar. Sorumluluk sahibi, görev bilincinde olan, İş almayı ve işe sahip çıkmayı(bilgi işlem, marangozluk, boya, teknik resim, peyzaj, tiyatro, halk oyunları vb.) seviyorlar ve işlerin takibi konusunda duyarlılık göstermektedirler. Bu sebepledir ki çalıştıkları birimlerden pozitif bildirimler gelmektedir.

Kişisel Gelişim Durumları: Alternatif fikirler sunan, çözüm önerileri getiren, araştırma yapan, yıkıcı olmayan yorum ve eleştiri yapma gibi olumlu yönleri var. Bilgi-beceri ve aldıkları kurslar yönüyle daha çok özelliklere sahiptirler. Bilgisayar ve yabancı dil olarak durumları iyi seviyede. Aralarında çeşitli branşlarda hakem, antrenör, dalgıç, müzisyen var. Fakülte olarak %40 a yakını eğitim fakültesi mezunu ya da eğitim formasyonu almış. Bunu polis-halkla ilişkiler açısından faydalı getiriler sağlamaktadır.


POMEM”lilerin Dezavantajları

Güvenlik bilimlerinden farklı bölüm mezunu olmaları ve 6 aylık eğitim süresinin kısa olmasından dolayı polis mesleğinin genel kültürünü, meslek sevgisi ve dayanışmayı, ast üst ilişkisini kanamakta sorunlar yaşamaktalar. Daha çok sivil anlayışa sahipler. Polislik formatı, bilinci için bu süre yeterli değildir. Kılık–kıyafetle ilgili sorunları olmaktadır. Devlet memurluğu ve özel sektörde iş bulduklarında mesleklerini yapmak için istifa etmektedirler. Bu durum personel kaybına ve polislik için daha istekli olan kişileri polis olmalarına engel oluyor. Kadrolarda uyum sorunu yaşayanlar çıkabiliyor. Bazıları kendilerini dışarıda üniversite bitirdiği için PMYO’lardan ayrıcalıklı gören olabiliyor.


Sonuç Olarak

Bill Gates başarısının sırrını, "kendisinden daha akıllı insanları çalıştırabilmek ve onları yönetebilmek" olarak açıklamıştır. Amirler bazı alanlarda kendilerinden daha çok bilgi ve deneyime sahip memurlarla çalışmaya, onları yönetebilmeye hazırlıklı olmalılar. Amirler ve amir olacakların kendilerini daha iyi yetiştirmeleri gerekiyor.

Kendi alanlarında istihdam edilemedikleri için teşkilatımıza geldikleri doğrudur. Büyük çoğunluğunun teşkilatımızla ilgili büyük istekleri ve düşünceleri var. Ancak uzaman kadroların sınırlı olması ve teşkilatın hiyerarşik yapısından dolayı hepsinin isteklerini gerçekleşmesi mümkün değildir.

Hak edenlerin hak ettikleri yerlere gelmelerine imkân ve kolaylık sağlanmalıdır. Örneğin mesleğe PMYO”lardan(mezuniyet yaş ortalaması 21) 4 yıl geç başlayan POMEM’lilere(mezuniyet yaş ortalaması 25) komiser yardımcılığı sınavı için 6 yıl çalışma süresi 2–3 yıla inmelidir. Bu bir pozitif ayrımcık değil haksızlığı ortadan kaldırmaktır. POMEM”liler; ortaokul, lise ve PMYO mezunlarından farklı olarak araştırma, yorum yapma gibi çağdaş yönlerini göreve yansıtırken amirlerine, kıdemli ağabeylerine, PMYO”lu kardeşlerine üslup olarak yapıcı ve sevdirici dil kullanırlarsa daha çok başarılı olacaklardır. Eğitimde zaten bunu gerektirir. POMEM”lere 2 yıllık yüksek okulların yolu da açılmalıdır. Üniversite mezunlarının mesleğimize alınmasının avantajı çoktur, geç kalınmış uyguma olasına rağmen bu uygulama teşkilatımıza faydalı olacaktır.  Alpay TOK / polis-haber.com